«Όταν κάνεις τέχνη δεν είναι το τι θα πρωτοτυπήσεις. Απλώς αυτό που κάνεις πρέπει να είναι καλό. Δουλεύω για τις γενιές αυτές που είναι και αυτές που θα ’ρθουν». (Λόγια του Βαγγέλη Μουστάκα στην ΕΡΤ2 Μονόγραμμα)
Ο Βαγγέλης Μουστάκας υπήρξε εξελικτικός παράγοντας για την γλυπτική της νεότερης ιστορίας της Ελλάδας. Γεννήθηκε στον Πειραιά το 1930.Ο Πατέρας του Μηχανοδηγός και Μηχανοστασιάρχης στους σιδηροδρόμους των ΣΠΑΠ τον έφερε σε επαφή με τον σίδηρο και τις κατασκευές και ξεκινά το ταξίδι με τις σφυρήλατες κατασκευές παιχνιδιών. Η δεξιοτεχνία του ορατή από την πολύ νεαρή ηλικία τον καθοδηγεί στα γυμνασιακά του χρόνια και φιλοτεχνεί πορτρέτα συμμαθητών του. Ακολουθούν κατασκευές μικρές από ξύλο και μέταλλο στα οποία αρχίζει να ανατέλλει το φως της εμπνευσμένης δημιουργίας. Μετά την αποφοίτηση του από το σχολείο εργάζεται στον Αίαντα εργαστήρι Κεραμικής όπου ζωγραφίζει 400 φλιτζάνια την ημέρα. Επισκέπτεται καθημερινά το Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας από το οποίο εμπνέεται και γοητεύεται από τα εκθέματα μεγάλων γλυπτών της αρχαιότητας. Δίνει κρυφά από τον πατέρα του εξετάσεις στην Σχολή Καλών Τεχνών και πέρασε κατευθείαν στο πρώτο έτος χωρίς προκαταρκτικά μαθήματα στην γλυπτική. Δάσκαλός του ο Μιχάλης Τόμπρος.
Το 1954 αποφοιτά αριστούχος και διδάσκει ελεύθερο σχέδιο, χρώμα , χαρακτική, αρχιτεκτονικό σχέδιο και κάνει προβολές διαφανειών και αισθητική ανάλυση. Το 1955 σκοτώνεται σε δυστύχημα ο μικρότερος αδελφός του Σπύρος πιλότος σε ηλικία 23 ετών. Αυτό σημαδεύει την δουλειά του και πραγματεύεται με το θέμα “Ίκαρος” και το γλυπτό με τον πατέρα του καθιστό σε φυσικό μέγεθος και τη μητέρα του με τον πόνο του χαμένου γιού. Δημιουργεί μαρμάρινες προτομές και γεμίζει με αγάλματα την αυλή του πατρικού του σπιτιού στους Αμπελοκήπους. Γνωρίζει την σύζυγό του Βραβευμένη ποιήτρια του χαϊκού εικαστικό και συγγραφέα Ζωή Σαββινοπούλου – Σαβίνα – Zoe Savina η οποία είναι η μούσα του έως το τέλος της ζωής του και έτσι την αποκαλούσε πάντα. Την φιλοτεχνεί και είναι η γυναίκα που τον στηρίζει και βοηθά σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής του. Το 1960 – 1964 παίρνει κρατική υποτροφία για τρία χρόνια στην Ιταλία από το Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών Ελλάδος. Με την σύζυγό του Zωή φεύγουν για Φλωρεντία.
Εκθέτει και παίρνει βραβείο Gruppo Donatello. Συνεργάζεται για τα διακοσμητικά ανάγλυφα του Πανεπιστημίου της Βαγδάτης. Έρχεται σε επαφή με μεγάλους και σπουδαίους καλλιτέχνες του εξωτερικού. Επιστρέφουν στην Αθήνα παίρνει το τρίτο βραβείο στο διαγωνισμό “Ελευθέριος Βενιζέλος” στη Θεσσαλονίκη. Δουλεύει ασταμάτητα συνθέσεις με ξύλο και γύψο με λινάτσα και χυτεύει μικρά γλυπτά. Το 1968 παίρνει το Χρυσό Βραβείο Γλυπτικής στη Biennale Αλεξάνδρειας Αιγύπτου και πρώτο βραβείο στο διαγωνισμό “Καπετάν Μιχάλης Κόρακας” στην Κρήτη, το φιλοτεχνεί. Το 1970 προσκαλείται στο “Duke University” για μία ατομική έκθεση, επιπλέον δίνει διαλέξεις, σεμινάρια γλυπτικής. Ο Ζαν Στάουμπο στο Όσλο αποκτά δύο έργα του .
Το 1971 παίρνει το πρώτο βραβείο στο διαγωνισμό για το Μνημείο “Μέγας Αλέξανδρος” στη Θεσσαλονίκη που κοσμεί την παραλία της πόλης . Η όλη σύνθεση του Μνημείου αποτελεί αναφορά της ιστορίας του Μακεδόνα Βασιλιά και γίνεται έμβλημα της πόλης. Το έφιππο αυτό αποτελεί και τον ακρογωνιαίο λίθο της γλυπτικής του αρτιότητας εφόσον η κατασκευή του απαιτούσε πολλές μελέτες με προδιαγραφές και βαθμό δυσκολίας στήριξης. Εντυπωσιάζει το κεντρικό γλυπτό με τον αναβάτη του αλόγου Μέγα Αλέξανδρο και τις παράλληλες κατακόρυφες στα πλαϊνά του Σάρισες και Ασπίδες. Όλο το μνημείο αποτελεί ύμνο αναφοράς στην δόξα και τις νίκες του Μακεδόνα Βασιλιά και Αρχιστράτηγου . Το Ανάγλυφο “Εν Ισσώ Μάχη” 15.2 μέτρων στον πέριξ χώρο του Μνημείου ολοκληρώνει την σύνθεση ως φόρος τιμής στον Μέγα Αλέξανδρο και τις νίκες του. Το 1975 η οικογένεια με τα δύο αγόρια τους Ιωάννη και Αλέξανδρο και την κόρη τους Ελένη εγκαθίστανται μόνιμα στην Παλλήνη όπου γίνεται και ο Μουσειακός του χώρος εντός και εκτός σπιτιού. O κήπος είναι παράδεισος μεγάλων έργων που αιχμαλωτίζουν την ματιά και την ψυχή των επισκεπτών. Μάρμαρα σμιλευμένα και κατασκευές από μέταλλο περιφρουρούν την αξία και την διαχρονική δύναμη της δουλειάς του Βαγγέλη Μουστάκα.
Φιλοτεχνεί το Μετάλλιο για τα 2.300 χρόνια του Αριστοτέλη για το Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης σε χρυσό, αργυρό, χαλκό. Έργο του “Ο άνθρωπος και το πουλί ” αγοράζεται από το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Ι. Βορές – Παιανία. Φιλοτεχνεί Μετάλλιο για την Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών Θεσσαλονίκης, αργυρό και χάλκινο. Φιλοτεχνεί το Μνημείο “Πεσόντων Αεροπόρων” στο Τατόϊ και το Μνημείο “Αγνώστου Στρατιώτη” στην Παλλήνη και το Πικέρμι. Το 1981 φιλοτεχνεί σε μάρμαρο το “Σκεπτόμενο Νέο” στο Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών με μοντέλο τον γιό του Iωάννη. Φιλοτεχνεί τέσσερα ανάγλυφα σε ορείχαλκο για το Βιομηχανικό Κέντρο Καισαριανής “Τα Πουλιά που Ξυπνούν” και “Τα Πουλιά στο Γέρμα”. Φιλοτεχνεί μαρμάρινη Προτομή της τραγωδού Ελένης Παπαδάκη στο Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών. Φιλοτεχνεί το “Μνημείο των Κρεμασμένων” στην Τρίπολη. Παίρνει το Γ΄ βραβείο για το Μνημείο στο διαγωνισμό “Εθνικής Αντίστασης” στο Γοργοπόταμο. Α΄ βραβείο για το Μνημείο “Εθνική Αντίσταση” στη Θεσσαλονίκη. Φιλοτεχνεί το Μνημείο “Πεσόντων Αεροπόρων” στην Τανάγρα και στο κέντρο Αθήνας -Πλατεία Καραϊσκάκη. Επισκέπτεται την Αγγλία και συγκινείται από τα Μάρμαρα του Παρθενώνα που απέσπασε ο Ελγίνος. Δημιουργεί έργα εμπνευσμένα από αυτή την συναισθηματική του φόρτιση με αλληγορία. Στο Περιστέρι στήνει τον “Κούρο Ισορροπιστή”, τον «Πυγμάχο» και τη σύνθεση «Η Συνάντηση» στον εξωτερικό χώρο του Μετρό. Στην Λευκωσία το “Mνημείο Κυριάκου Μάτση” απέναντι από το Προεδρικό Μέγαρο, το 2011 φιλοτέχνησε το μπούστο του Προέδρου του Αρείου Πάγου των ΗΠΑ Anthony M. Kennedy, κ.ά.
Έργα του βρίσκονται σε Μουσεία και συλλογές εντός και εκτός Ελλάδας. Η αγαπημένη του σύζυγος Βραβευμένη Ποιήτρια Χαϊκού -Συγγραφέας -Εικαστικός Zoe Savina διακρίνεται στους τομείς της και στηρίζει καταλυτικά το έργο του για την εξέλιξή του ως καλλιτέχνης. Παρέμεινε στο πλάι του έως και το τέλος της ζωής του. Μία Άξια Γυναίκα δίπλα σε έναν Άξιο Άνδρα. Ο γιός του ο Ζωγράφος, Αλέξανδρος ξεχωρίζει για το ύφος της δουλειάς του που συνάδει με την σύγχρονη ματιά του πατέρα του Μουστάκα. Ο άξιος Αρχιτέκτονας γιός του Ιωάννης ο πρωτότοκος, υπήρξε μόνιμος συνεργάτης του πατέρα του όπου μαζί έδιναν την αρχιτεκτονική μελέτη/λύση. Η Ζωή μαζί με τη Γραφίστρια κόρη του Ελένη ήταν οι γυναίκες που επιμελούνταν τα πάσης φύσεως γραφιστικά των έργων του: τις εκδόσεις, σε βιβλία και λευκώματα. Μία οικογένεια που πάντα διακατέχετε από την αγάπη για την δημιουργία και την εξέλιξη της τέχνης. Τον Γλύπτη και άνθρωπο Βαγγέλη Μουστάκα θα θυμάμαι πάντα με σεβασμό και θαυμασμό για το έργο που κληροδοτεί στους νεότερους και έκανε πλουσιότερη την γλυπτική στην χώρα του.
Site:
https://alexandros-moustakas.gr/2011.html
Δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα Δημοπρασιών και Πλειστηριασμών. Σχετικό link: https://www.dimoprasion.gr/efyge-apo-ti-zoi-megistos-glyptis-charaktis-vangelis-moustakas/
Αφήστε μια απάντηση